Hemianopsie is een hemifaciaal verlies van het gezichtsveld dat vaak het gevolg is van een beroerte. Hierdoor wordt het gezichtsveld van de getroffen persoon verkleind of verminderd, wat kan leiden tot aanzienlijke beperkingen in het dagelijks leven. Daarom wordt bij ernstige hemianopsie het rijbewijs ingetrokken, om anderen niet in gevaar te brengen door het beperkte gezichtsvermogen in het wegverkeer. Gelukkig kan ons organisme lichamelijke tekorten gedeeltelijk zelf corrigeren door gerichte oefeningen. Om dit te ondersteunen heb ik samen met mijn patiënten software ontwikkeld om gezichtsveld tekorten te compenseren: De Saccadic-training.

Hoe het allemaal begon: De heer Fasel als mijn eerste proefpersoon

Na een beroerte, hersentumor of andere neurologische aandoening kan een zogenaamde homonieme hemianopsie of visuele verwaarlozing optreden, die tot enorme oogproblemen kan leiden. Het beperkte gezichtsveld betekent dat de betrokkene vaak struikelt, blijft steken, dingen mist en moeite heeft zich te oriënteren. In mijn werk als ergotherapeut heb ik helaas moeten vaststellen dat tot 30% van alle patiënten met een beroerte dit lot ondergaat.
Om hier iets aan te doen, heb ik overlegd met mijn patiënt de heer Fasel. Hij had in 2013 een beroerte gehad en kreeg daarna last van rechter hemianopsie. Voordat hij met pensioen ging, werkte hij als leraar en was hij in zijn vrije tijd gepassioneerd bezig met fietsen – na de beroerte was dit niet meer mogelijk door zijn gezichtsveldverlies. Hij was onzeker en durfde zijn geliefde hobby niet meer uit te oefenen. Omdat hij ook graag op de computer werkte, heb ik hem als ergotherapeut visuele training op de PC voorgesteld.
Voor hem stonden de volgende punten centraal:

  • Verschillende oefeningen
  • Gedetailleerde statistieken om de voortgang te volgen
  • Regelijke prijs

Van idee tot uitvoering: de ontwikkeling van mijn eerste trainingsprogramma

Geen van de bestaande programma's voor gezichtsveldtraining voldeed aan mijn eisen en die van de heer Fasel. Ik besloot daarom mijn expertise als informaticus en ergotherapeut in te zetten en zelf een trainingsprogramma te ontwikkelen: De Saccadic-training.
Het is een compenserend gezichtsveldtrainingsprogramma, bedoeld om de oriëntatie in de ruimte, op een beeldscherm of tijdens het lezen te verbeteren. Daartoe moeten snelle oogbewegingen (saccades) worden gebruikt om zoektaken op de computer op te lossen en voorwerpen op het scherm te vinden. Aangezien de heer Fasel de saccadetraining ijverig gebruikte en er grote vooruitgang mee boekte, zowel in zijn reactietijd als in het dagelijks leven, besloot ik het programma ook voor andere mensen toegankelijk te maken.

Bijschrift: De indrukwekkende voortgangsstatistieken van de heer Fasel

Het volgende niveau: de certificering als medisch product

Wegens het grote succes heb ik twee jaar later een uitgebreide update uitgebracht met nieuwe oefeningen en een pro-versie voor instellingen. Deze kan worden aangepast aan de huisstijl van het bedrijf, 3 maanden gratis worden getest en voor een onbeperkt aantal gebruikers worden gebruikt.
Om de saccadetraining verder te optimaliseren, besloot ik in 2017 de eyetracker van TOBII te gaan gebruiken. Dit Zweedse bedrijf lanceerde een eye tracking device waarmee de computermuis met de ogen kan worden bestuurd. Deze technologie is bijzonder interessant voor de saccadetraining, omdat traditioneel, tijdens visuele training op de PC, objecten die op het scherm verschijnen met de ogen moeten worden gedetecteerd en vervolgens met de muis moeten worden aangeklikt. Als gevolg van motorische en technische stoornissen kan de reactietijd echter gemakkelijk worden verstoord – het oog was snel genoeg, maar de muis of hand was te langzaam. Om dit te voorkomen kan de saccadetrainer nu ook met de eyetracker worden gebruikt, waardoor de training nog efficiënter wordt.






Drie jaar later is de laatste horde genomen en is de saccadetraining gecertificeerd als medisch product in samenwerking met de Hogeschool van Bern en het Johner Instituut. Dit betekent dat mijn product klinisch geëvalueerd, op risico getest en goedgekeurd is voor de behandeling van gezichtsveldstoornissen. Op basis van interviews met patiënten en gezondheidswerkers kon precies worden vastgesteld aan welke eisen het product moest voldoen en kon een softwareontwikkelingsplan worden opgesteld. Vandaag bestaat de saccadetraining uit zes in de praktijk beproefde oefeningen en verschillende statistieken om de vooruitgang te volgen. Het wordt gebruikt in meer dan 15 landen in de Anglo-Amerikaanse en Duitstalige wereld en heeft reeds duizenden geregistreerde gebruikers geholpen, waaronder de heer Fasel, die dankzij de training met mijn software weer veilig en gelukkig op zijn fiets zit.

De geschiedenis van de saccadetraining in een oogopslag:

  • 2013: Start met de heer Fasel
  • 2015: Grote update & Pro-versie voor instellingen
  • 2017: Eye tracking
  • 2020: Gecertificeerd medisch product